Döviz Zorunlu Karşılık Oranı Nedir?

Döviz zorunlu karşılık oranı nedir? Bu oran düşerse veya artarsa ne olur? Ekonomiye etkileri nelerdir? Merkez Bankası zorunlu karşılık oranları nelerdir? Bu soruların cevaplarını aşağıda inceleyeceğiz.

Döviz Zorunlu Karşılık Oranı Nedir?

Bu oran, bankaların topladıkları mevduatlar karşılığında Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nda (TCMB) bulundurdukları mevduat oranıdır. Bu uygulamaya Türkiye’de faaliyet gösteren yerli veya yabancı fark etmeksizin bütün bankalar dâhil olmak zorundadır.

Bu uygulama sayesinde ülkelerdeki merkez bankalarının piyasada bulunan para miktarını ayarlamaları mümkün olmaktadır. Zorunlu karşılık oranları, her türlü para birimi için farklılık göstermektedir.

Zorunlu Karşılık Oranlarındaki Değişikliklerin Ekonomiyi Etkileme Yolları

Zorunlu karşılık oranındaki değişiklik ülke ekonomisini 2 farklı yolla etkilemektedir. Bunlar:

1-Maliyet kanalı

2-Likidite kanalı

Likidite kanalı ile etkilendiğinde bankalardaki kredi kaynaklarının ve birlikte kullanılacak olan kaynakların azaltılması yoluna gidilir. Bu durumda bankalar daha az kredi verme eğilimine giderler.

Maliyet kanalında ise, Merkez Bankası faizsiz olarak zorunlu karşılık oranlarını yükseltir. Bu durumda diğer bankalar da artan bu maliyet karşısında kredi faizlerini artırma eğiliminde bulunurlar. Bu şekilde ekonomideki kredi kullanım miktarları, arz talep konuları düzenlenmeye alışılmaktadır.

İlginizi Çekebilir  TTNET Kredi Süreçleri Hakkında

Zorunlu Karşılık Oranı Düşerse Veya Artarsa Ne Olur?

Bu konuyu örnekle açıklamak daha yararlı olacaktır. Diyelim ki banka mevduatı olarak toplam 1000 TL toplandı. Zorunlu karşılık oranının %20 olduğu durumda Merkez Bankası bu mevduatın 200 TL’lik kısmını bloke eder ve bankanın kullanabileceği para miktarı 800 TL ile sınırlı olur. Eğer bu oran %40 seviyesine artırılırsa bankanın kullanabileceği mevduat 600 TL’ye düşer bu da kredi maliyetlerinin artması anlamına gelmektedir.

Merkez Bankası Zorunlu karşılık Oranları Nelerdir?

Yabancı para mevduat ve katılım fonu yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu hariç olmak üzere vadesiz, ihbarlı, 1, 3, 6, 12 aya kadar vadeli olmak üzere oranı %17’dir. 12 ay ve daha fazla süreli vadeli oran ise %13tür. Müstakrizlerin fonları ise %17 olarak belirlenmiştir. Diğer yükümlülüklerde ise (Yurtdışı bankalar mevduatı/katılım fonu dâhil) 1 yıl dâhil 1 yıla kadar olan vadelilerde oran %21’dir. 2 yıl dâhil 2 yıla kadar olan vadelilerde %16, 3 yıl dâhil 3 yıla kadar vadelilerde %11, 5 yıl dâhil 5 yıla kadar vadelilerde %7, 5 yıldan uzun vadelilerde ise bu oran %5’tir.

İlginizi Çekebilir  KYK Kredi Başvurusu Nasıl Yapılır?